Manja slova Veća slova RSS
>

Inicijativa za osnivanje međunarodnog Instituta za održive tehnologije na Balkanu

Inicijativa za osnivanje međunarodnog Instituta za održive tehnologije na Balkanu
Datum objave: 05.05.2017 12:13 | Autor: Ministarstvo nauke

Ispis Štampaj stranicu


Ministarstvo nauke Ministarstvo nauke

Video: Ministarka nauke Sanja Damjanović - Konferencija za medije

Vlada Crne Gore odlučila je da zvanično podrži Inicijativu za osnivanje međunarodnog Instituta za održive tehnologije na Balkanu sa misijom “Nauka za mir”. Ovakav projekat, jedinstven u cijelom regionu, znatno bi uticao na ekonomski razvoj, poboljšanje životnog standarda, smanjenje nezaposlenosti i predstavljalo određenu vrstu ‘industrijalizacije’ našeg regiona na osnovu održivih tehnologija, saopštila je ministarka nauke dr Sanja Damjanović.

Projekat bi imao dva glavna cilja. Prvo, promovisao bi saradnju između nauke, tehnologije i industrije, a takođe predstavljao i platformu za edukaciju talentovanih mladih ljudi i inženjera na osnovu transfera znanja i tehnologija iz evropskih centara, kao što su CERN i drugi. Drugi značajan cilj je okupljanje ljudi iz različitih zemalja regiona, i to ne samo naučnika već i inženjera, kao i administraciju. Ovakav projekat bi predstavljao još jedan uspješan primjer CERN-ovog modela.

Uspjeh ovakve inicijative pokazuje SESAME projekat, realizovan u Jordanu, koji objedinjuje devet zemalja Bliskog istoka, različitih političkih sistema i religija, a uključeni su i Izrael i Iran. Osnivač SESAME projekta, profesor Herwig Schopper (Hervig Šoper, nekadašnji generalni direktor CERN-a), uz podršku UN-a, UNESCO-a i CERN-a, glavni je inicijator osnivanja međunarodnog instituta sada na teritoriji jugoistočne Evrope. Ova Inicijativa je prvi put predstavljena na odboru Svjetske Akademije nauka i umjetnosti (WAAS) u Dubrovniku 2016. godine.

-Vlada Crne Gore je prva među zemljama regiona koja zvanično podržava ovu inicijativu i otvorena je za kolaboraciju bez obzira na to gdje će biti lokacija ovog instituta. Takođe, izražava spremnost da bi Crna Gora mogla biti kandidat za domaćina ove platforme, uzimajući u obzir naš geografski položaj, blizinu granica sa pet zemalja regiona, ali i multietničku i multivjersku harmoniju i toleranciju koja je uvijek bila zastupljena kod nas, kazala je ministarka Damjanović na današnjoj konferenciji za štampu.

Prepoznato je da je neophodno koncentrisanje na jedan veliki, novi, institut, baziran na najnovijim tehnologijama, a koji bi omogućio tzv. “first class research”, gdje bi radili svi zajedno, jer je to jedini način da se ostvari primarna misija “Nauka za mir”. Konkretni idejni naučni koncept ovog novog instituta već postoji, i to dvije veoma različite opcije, obje zasnovane na izgradnji sinhrotrona (vrsta kružnog akceleratora).

Prva opcija je ‘Synchrotron Light Source’ sa novom tehnikom koja se po prvi put koristi u Švedskoj, Ovaj projekat bi omogućio istraživanja iz raznih oblasti kao što su biologija, hemija, farmakologija, ekologija, geologija i inženjering, sa širokom primjenom u raznim granama industrije, a preko 1000 istraživača bi radilo na ovom institutu.

Druga opcija je Hadronska Kancer Terapija i Istraživanja u Biomedicini (akceleratori snopova protona i jona predstavljaju najuspješniji instrument za liječenje kancera). Ovaj institut bi mogao biti izgrađen po uzoru na CNAO-Pavia. Uz uslov da 50 odsto vremena bude posvećeno istraživanju, oko 500 pacijenata godišnje bi bilo tretirano u ovom institutu, a na njemu bi radilo oko 1000 istraživača od kojih bi veliki broj bio iz zemalja izvan Balkana.

-Budući da je opšte poznato da je našem regionu potrebna ekonomska pomoć, čini se mogućim dobijanje finansijske podrške od strane Evropske unije, preko Berlinskog procesa i drugih EU fondova takođe za ovaj projekat. Uz značajnu podršku Herwiga Schoppera, i pod uslovom da i ostale balkanske države podrže ovu inicijativu, a što očekujemo, vjerujemo da postoji velika šansa da se ideja o Balkanskom projektu sprovede u djelo, istakla je ministarka Damjanović.

Inauguracija pomenutog SESAME projekta u Jordanu će biti upriličena 16. maja ove godine.